Focus puller
In de filmwereld worden met name manuele lenzen gebruikt, waar dus geen autofocus mogelijk is. De reden, de volledige controle in eigen hand hebben. Om continu de juiste focus te hebben, gaat een focus puller aan de slag. Een zeer verantwoordelijke baan, want de focus moet zeer nauwkeurig neergelegd worden tijdens het filmen. Zelfs de kleinste fout kan betekenen dat een take opnieuw gedraaid moet worden.
Follow Focus
Om zeer precies en efficiënt te kunnen focussen, wordt een manuele lens vaak gebruikt in combinatie met een follow focus systeem. Dit mechanisme zet je op de scherpstelring van de cinelens, die vaak standaard voorzien is van vertanding. Met een draaiwiel verleg je dan heel gemakkelijk de focus. Er zijn zowel manuele als elektronische follow focus systemen.
Een follow-focus systeem, gemonteerd op een Laowa Ranger cinelens.
Framerate
Een film bestaat eigenlijk uit allemaal losse beelden. Als je die ‘frames’ snel genoeg achter elkaar afspeelt, dan krijg je bewegend beeld. Met framerate geef je aan hoeveel beelden er per seconde worden getoond. Dit getal (fps) heeft invloed op de kijkervaring van de film. Normaliter wordt 30 fps gebruikt, waardoor je een vloeiende beweging ervaart. Heb je te maken met snelle actie, dan is het raadzaam om een hogere framerate te kiezen. Dat kan bijvoorbeeld 240 frames per seconde zijn. Een handigheid is ook dat je slow motion kunt inzetten op de in 240 fps geschoten video. Speel dit beeld namelijk af op 30 fps en je hebt een vertraging van 8x te pakken.
Fullframe
Er zijn verschillende formaten aan beeldsensoren. Grof gezegd kun je wel stellen dat hoe groter de sensor is, des te beter de beeldkwaliteit. Een fullframe-sensor kent een afmeting van 36 x 24 mm en heeft daardoor een oppervlakte van 864 vierkante millimeter. In vergelijking pakken we ook Micro Four Thirds (MFT) erbij, met een formaat van 17,3 x 13 mm en een oppervlakte van 225 vierkante millimeter. Het grote profijt van een fullframe-sensor is het feit dat je bij de hogere ISO minder ruis gaat zien en dat je meer mogelijkheden hebben op het gebied van dynamisch bereik.
Een fullframe-sensor in de Panasonic Lumix S5D.
Gaffer
De man of vrouw die zich bezighoudt met het licht op een set. Deze persoon bespreekt het plan met cameraman en producent, regelt de juiste lichtbronnen en belicht daarna de scenes op de afgesproken manier.
Gimbal
Om ervoor te zorgen dat het beeld niet schokt door de beweging van de cameraman of -vrouw is er een prachtig stabilisatiesysteem ontwikkeld. Door draaiende assen kan een camera stabiel worden gehouden. Op die manier krijg je veel vloeiendere beelden. Er zijn verschillende gimbals, namelijk relatief simpele exemplaren voor smartphones én uiteraard zeer geavanceerde systemen voor serieuze camera’s die gebruikt worden om films op te nemen.
Grip
Wederom een belangrijk persoon op een filmset, want deze man of vrouw is verantwoordelijk voor het opbouwen en bedienen van diverse apparatuur waar geen elektronica bij gebruikt wordt. Denk hierbij aan dolly’s, rails, kranen, maar ook het neerzetten van statieven. De fysieke opbouw van een set wordt dus mede bepaald door een grip.
HEVC
Een afkorting voor High Efficiency Video Coding en ook wel bekend als H.265. De naam zegt het eigenlijk al, dit is een type formaat om een video gecomprimeerd op te kunnen slaan. De bedoeling is uiteraard om veel kwaliteit te behouden, maar ook de bestandsgrootte te beperken.
Kleurruimte
Hiermee bedoelen we het bereik van kleuren en is als een standaard uitgerold in de filmindustrie. Op deze manier ontstaat er consistentie in kleur, contrast en helderheid tussen de verschillende stadia die bij de productie van een film of video om de hoek komen kijken. Er zijn verschillende kleurruimtes, maar de meest voorname zijn DCI-P3 (bioscoop) en Rec. 709 (HDTV en internetvideo’s). Kleurruimte hangt samen met termen als gamma, color grading en LUT. Dit alles zorgt ervoor hoe de kijker het kleurenpalet van een film zal ervaren.
Lemo
Als je de filmindustrie induikt, dan kom je vanzelf ook deze vakterm tegen. Lemo is een Zwitserse fabrikant van stekkers, vlak na de tweede wereldoorlog opgericht door LEon MOuttet. De connectoren zijn zo bepalend geworden dat je gewoon kunt spreken over een Lemo-connector en iedereen begrijpt wat je bedoelt als je op een filmset aanwezig bent.
De connectors van Lemo worden vaak bij videocamera’s gebruikt.
Lens breathing
Als je de focus verlegt, zou enkel de scherpte op een ander punt moeten komen te liggen, maar dat is niet altijd het geval. Soms zoomt de lens op hetzelfde moment ook een klein beetje in of juist uit. Dat fenomeen noemen we lens breathing of focus breathing. Het is een probleem in de optiek en ook vooral vervelend voor film. Daarom zullen met name makers van cinelenzen willen voorkomen dat hun objectief last heeft van lens breathing. De reden, bij bewegend beeld kan het een creatieve manier zijn om van out of focus naar absolute scherpte te gaan. Bij fotografie is dat niet het geval en is lens breathing een minder groot probleem.
LUT
De drie letters zijn een afkorting van look-up table. Een LUT is eigenlijk een digitaal bestand dat de kleuren en het contrast in één keer aanpast. Vaak is deze conversie nodig, aangezien een video dan op een ‘platte’ log-manier is vastgelegd. Hierin zit heel veel informatie, maar die wordt niet direct getoond in een bewerkingsprogramma. Een LUT helpt al om een bepaalde richting op te gaan, maar vaak is er nog wel wat meer nodig dan enkel deze ‘preset’. Kleurbewerking is een serieus ingewikkeld proces als je dit volledig en goed onder de knie wilt krijgen.
Matte box
Dit is een accessoire om ongewenst licht te blokkeren. Je monteert deze ‘zonnekap’ aan de voorzijde van de cameralens en het zorgt ervoor dat je minder last hebt van lensflares. Daarnaast biedt een matte box extra bescherming aan je lens én kun je hierin filters plaatsen.
MFT
Wederom een afkorting en die betekent Micro Four Thirds. Dit is een bepaald type sensor, die een stuk kleiner is dan een fullframe. De voordelen zijn dat een MFT-sensor goedkoper is om te produceren, een zeer compact formaat heeft (en dus ook kleinere camera’s en lenzen) en een 2x cropfactor kent ten opzichte van een fullframe. Van deze laatste eigenschap kun je profiteren als het gaat om telebereik.
Meer termen ontdekken die je in de videowereld tegenkomt? Lees hier deel 1. Binnenkort staan ook deel 3 én 4 online op onze blog.