Hoe werk je met filters? Bas Meelker legt uit.

Jarno van Osch
Een professioneel landschapsfotograaf zal je altijd aanraden om enkele accessoires aan te schaffen om het niveau van je fotografie naar een hoger niveau te tillen. Een stevig statief is één ding, maar ook het gebruik van filters wordt vaak aangeraden. De reden? Wij gingen met expert Bas Meelker op pad om daarachter te komen.

Een prachtige zonsondergang laat zich niet regisseren en dat blijkt ook als we afspreken om een avondje mee te lopen met Bas Meelker, één van Nederlands bekendste landschapsfotografen. Door de drukke agenda’s is het al niet gemakkelijk om een datum te prikken, maar daarnaast moeten we noodgedwongen onze afspraak ook meerdere malen verplaatsen. De reden, Meelker weet vooraf al te voorspellen dat we op de geplande avonden geen juiste weersomstandigheden gaan treffen. “Als landschapsfotograaf ben je veel bezig met het weer en dan ga je vanzelf door krijgen wanneer de ideale omstandigheden ontstaan om prachtige beelden te maken van zonsopkomsten of -ondergangen. Je kijkt naar temperaturen, windrichtingen en nog veel meer zaken. Ik voel me soms net een weerman.”
De vierde maal is het gelukkig wel raak en treffen we de Groningse beroepsfotograaf in de Dordtse Biesbosch. Een flink stukje zuidelijker dan de provinciestad in het hoge noorden van Nederland, maar dat heeft vooral te maken met het feit dat Bas Meelker voor de liefde naar Noord-Brabant verhuisde. “Een heel ander landschap dan ik gewend ben, maar dat maakt het ook wel weer interessant. Ik moet wel zeggen dat het moeilijker is om hier een goede, serene locatie te vinden. Gelukkig ligt Zeeland juist nu om de hoek voor mij, dus daar zal ik wel wat vaker te vinden zijn.”

Uiteraard heeft de fotograaf die ook bekend is als gast-jurylid van het tv-programma Het perfecte plaatje’ al het nodige voorwerk gedaan en neemt ons direct mee naar een fotogenieke loopbrug. “Die kan ik mooi gebruiken als inlopende lijn”, laat hij tussen neus en lippen weten. Eenmaal op locatie ritst Meelker zijn fotorugzak open en haalt daar zijn gloednieuwe camera, een middenformaats Fujifilm GFX100S II, uit en begint deze op zijn statief te plaatsen. Niet veel later tovert hij ook een zwart Benro-tasje uit de Shimoda Action X V2-rugzak, gevuld met flink wat filters. In een mum van tijd is er een filterhouder op het fototoestel geplaatst en wordt vakkundig een grijsfilter in het eerste slot gezet. “Het wateroppervlakte is vrij onrustig en ik wil juist het tegenovergestelde effect bereiken. Door een grijsfilter te gebruiken, kan ik een langere sluitertijd instellen en dat zorgt voor een glad oppervlakte van het water.”
Na de uitleg grijpt Meelker nogmaals naar zijn tasje, om ook een grijsverloopfilter toe te voegen aan de houder op zijn camera. “Op die manier kan ik het licht in de foto beter balanceren, tussen voor- en achtergrond. Daar zit, zeker bij een zonsondergang, een groot verschil tussen en dat vang je op door een grijsverloopfilter. Dat kun je uiteraard ook op andere manieren bereiken, zoals in de nabewerking, maar dan ben je destructief bezig. Dat is nogal een technisch verhaal, waarbij je histogram een belangrijke rol speelt. Maar goed, ik vind het persoonlijk belangrijk om mijn foto op locatie al zo goed mogelijk te maken. Vaak is dat door gebruik te maken van filters.”